Asset Publisher Asset Publisher

Rezerwaty przyrody

Na terenie Nadleśnictwa Łopuchówko położonych jest 7 rezerwatów przyrody.

 

  • Rezerwat Przyrody „Żywiec Dziewięciolistny"

„Żywiec dziewięciolistny" to niezwykle malowniczo położony rezerwat florystyczny na terenie leśnictwa Boduszewo. zajmuje oddział 93i wraz z drogą leśną (0,11 ha) o łącznej powierzchni 10,51 ha. Rezerwat posiada otulinę o pow. 0,78 ha.

Z rezerwatu, w dużej części obejmującego schodzącą do jeziora skarpę, rozciąga się niezapomniany widok na pobliską okolicę, a także Jezioro Leśne.

Chroniony tutaj gatunek - żywiec dziewięciolistny (Dentaria enneaphyllos) to roślina o wysokości 20 - 40 cm o dużych ciemnozielonych liściach i jasnożółtych kwiatach, kwitnąca od kwietnia do maja. Jej występowanie na tym terenie jest o tyle ciekawe, że gatunek ten charakterystyczny jest tylko dla obszarów górskich (głównie Sudety) natomiast na niżu jest niezwykle rzadki. Jedna z hipotez mówi, że żywiec zawleczony został tutaj wraz z sadzonkami drzew leśnych sprowadzonych z Austrii. Stanowisko to jest najdalej na północ, a zarazem jedynym w Wielkopolsce udokumentowanym miejscem występowania gatunku.

Celem ochronnym rezerwatu jest także zachowanie występującego tutaj niemal 130 letniego drzewostanu, w skład którego wchodzą potężne, majestatyczne buki i dęby. Ten dębowo bukowy drzewostan nosi nazwę grądu.

Rezerwat posiada aktualny plan ochrony  opracowany na okres od 1.01.2006 do 31.12.2025 r.

 

Fot. Bartosz Nowak

 

  • Rezerwat Przyrody „Gogulec"

Rezerwat położony na terenie leśnictwa Złotkowo jest warty zwrócenia nań uwagi ze względu na znajdujące się na jego terenie małe, bezodpływowe jezioro, dawną torfiankę oraz rozległe, śródleśne torfowisko przejściowe. Główną rolę budulcową w zbiorowisku torfowiska przejściowego odgrywają torfowce, tworzące w wodzie kożuchy - czyli pło, zarastające powoli turzycą bagienną i rosiczką. Torfowiska takie są miejscem występowania wielu rzadkich gatunków roślin, a także spełniają inną ważną rolę. Dzięki temu, że magazynują duże ilości wody, wpływają korzystnie na bilans wodny terenów przyległych, stabilizując poziom wód gruntowych.

Dużym zagrożeniem dla tego typu zbiorowisk jest obniżanie poziomu wody, kiedy na tereny otwartych torfowisk wkraczają powoli zbiorowiska zaroślowe, a później bagienne lasy - olsy i łęgi. Sytuacja taka ma także miejsce w rezerwacie - znajduje się tu w fazie inicjalnej zbiorowisko olsu torfowcowego, z przewagą brzóz oraz bujnym podszytem utworzonym przez wierzby i kruszynę.

Obiektem ochrony rezerwatu Gogulec jest właśnie zbiorowisko torfowiska przejściowego oraz roślinność wodna i bagienna towarzyszą jeziorku. Występuje tu aż 8 gatunków objętych ochroną prawną: długosz królewski, bobrek trójlistny, grążel żółty, rosiczka okrągłolistna oraz będące pod ochroną częściową: kruszyna, konwalia majowa, kalina koralowa i porzeczka czarna. Florę torfowców tworzą 4 gatunki. Najcenniejszymi zbiorowiskami roślinnymi w rezerwacie są: zespół lilii wodnych, pływacza zwyczajnego, pło szalejowe, mszar z turzycą dzióbkowatą oraz ols torfowcowy.

 Powierzchnia rezerwatu wynosi 5,29 ha. Rezerwat posiada otulinę o powierzchni 5,24ha. Rezerwat nie posiada aktualnego planu ochrony.

Fot. Bartosz Nowak

 

  • Rezerwat przyrody „Las Mieszany w Nadleśnictwie Łopuchówko".

Rezerwat „Las mieszany” utworzony został w 1962 roku. Chroni fragment lasu mieszanego ze starodrzewiem sosnowo-dębowym w wieku 180-200 lat. Rezerwat Las w rezerwacie reprezentuje zespół grądu środkowoeuropejskiego, który na terenie Wielkopolski nie jest rzadki, jednakże nie często spotyka się ponad 220-letnie drzewostany z udziałem dęba.

W chwili obecnej udział sosny jest jeszcze tutaj istotny, lecz z uwagi na jej zaawansowany wiek będzie z czasem malał. Obumierająca sosna przyczynia się do tworzenia licznych luk w drzewostanie, w których bardzo silnie rozrasta się grab, zajmując wszystkie piętra roślinności, od nalotu, przez wielowarstwowy podszyt, dochodząc do górnego piętra lasu. Drugie piętro, występujące niemal na całej powierzchni buduje głównie dąb szypułkowy. Podszyt zdominowany jest przez graba, natomiast w runie leśnym spotkać można m.in. orlicę pospolitą, narecznicę samczą, bodziszka cuchnącego, marzankę wonną, fiołka leśnego, konwalię majową i wiechlinę gajową.

Martwe drewno w lesie jest czymś zupełnie naturalnym i bardzo pożądanym. Warto wiedzieć, że na zdrowym drzewie występować może od 30 do 60 gatunków grzybów, porostów, owadów, ptaków, ssaków oraz pozostałych organizmów. Na martwym drewnie znajduje swe miejsce do życia ok. 400-500 różnych gatunków. Las z dużą ilością starych, obumierających i martwych drzew, tętni nadzwyczaj intensywnym życiem.

Rezerwat znajduje się przy „Trakcie Bednarskim” na terenie leśnictwa Boduszewo, około 2 km na południowy wschód od wsi Zielonka. Przez rezerwat prowadzi szlak rowerowy R-3 łączący Murowaną Goślinę z Lednicą.

Rezerwat posiada aktualny plan ochrony opracowany na okres od 1.01.2006 do 31.12.2025 r.

 

  • Rezerwat „Klasztorne Modrzewie koło Dąbrówki Kościelnej".

Położony na terenie Puszczy Zielonki leśny rezerwat "Klasztorne Modrzewie" został utworzony w 1962 roku, by chronić najstarszy w Wielkopolsce, ponad 200-letni drzewostan sosnowo-modrzewiowy z domieszką dębów, buków oraz daglezji. W wielogatunkowym borze mieszanym górują majestatyczne, choć coraz mniej liczne modrzewie europejskie.

Równie interesująco jak drzewostan wygląda runo w rezerwacie. Barwnie rozkwitają wiosną przylaszczki pospolite i zawilce gajowe, bujnie rozwijają się paprocie i trawy.

Nazwa rezerwatu wywodzi się od klasztoru cysterskiego z Wągrowca, do którego przed rozbiorami należały okoliczne lasy. Również z cystersami związana jest tajemnica pochodzenia modrzewi na tym terenie. Ponoć zakonnicy, którzy popełnili grzech opilstwa byli zobowiązani odbyć pieszą pielgrzymkę do klasztoru pw. Św. Krzyża na Łysicy, w Górach Świętokrzyskich, a na dowód odbytej pokuty musieli zabrać ze sobą garść szyszek z rosnących tam modrzewi. Nasiona z tych szyszek wysiewane były w miejscu obecnego rezerwatu.

Na terenie rezerwatu wybranych zostało aż 9 drzew matecznych stanowiących bazę do zakładania plantacji nasiennych, które mają dostarczyć polskim lasom nasion do produkcji sadzonek o pożądanych właściwościach hodowlanych. Jedną z nich założono w 1995 roku w otulinie rezerwatu.

Rezerwat nie posiada aktualnego planu ochrony.

 

  • Rezerwat przyrody „Buczyna".

Utworzony Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 4 lutego 1958 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody. Rezerwat ten wpisano do rejestru krajowego pod pozycją 190. Na mocy cytowanego wyżej Obwieszczenia Wojewody Wielkopolskiego, w 2001 roku powołany został ponownie ten rezerwat (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 123, poz. 2401). Aktualnym aktem powołującym jest Zarządzenie nr 16/11 RDOŚ w Poznaniu z 12.04.2011 (Dz. Urz. Woj. Wlkp. nr 162, poz. 2647).

Rezerwat znajduje się na terenie leśnictwa Buczyna, w oddziale 124a,b wraz z liniami i drogami na łącznej powierzchni 15,75 ha. Rezerwat posiada otulinę o powierzchni 9,97 ha.

Celem ochrony jest zachowanie, ze względów naukowych i dydaktycznych, fragmentu lasu bukowego przy wschodniej granicy naturalnego zasięgu buka pospolitego. Znajduje się tutaj najstarszy w Wielkopolsce, 160 letni drzewostan bukowy z domieszką dęba.

Dnia 16 czerwca i 28 lipca 2012 roku w wyniku huraganowego wiatru w rezerwacie odnotowano katastrofalne szkody. Wiatr „położył" około 2,5 tys. m3 drzewostanu bukowego. Całkowicie zniszczony został drzewostan na powierzchni 5,36 ha. Decyzją Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu rezerwat należy traktować jako „swoiste laboratorium", gdzie „całość masy ma pozostać na gruncie nie uprzątnięta, po to by prowadzić obserwacje naukowe nad zmianami jakie będą zachodziły w ekosystemie leśnym oraz rozkładającym się drewnie". Dowodem tego są pozostawione w rezerwacie wywroty i wiatrołomy. Pracownicy naukowi Uniwersytetu Przyrodniczego oraz Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu rozpoczęli cykl badań mających na celu oszacowanie powstałych zmian oraz ich wpływu na obiekt ochrony.

Rezerwat posiada aktualny plan ochrony opracowany na okres od 1.01.2005 do 31.12.2024 r.

 

  • Rezerwat przyrody „Śnieżycowy Jar".

Rezerwat został ustanowiony na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 26 marca 1975 roku w sprawie uznania za rezerwat przyrody opublikowanego w Monitorze Polskim Nr 11/1975 pod pozycją 64). Aktualnym aktem powołującym rezerwat w powiększonej powierzchni jest Rozporządzenie Wojewody Wielkopolskiego Nr 26/2002 z dnia 28 czerwca 2002 r., zmieniające cytowane wyżej zarządzenie, zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Woj. Wlkp. Nr 123, poz. 2401. Rezerwat ten wpisano do rejestru krajowego pod pozycją 679.

Rezerwat znajduje się na terenie powiatu poznańskiego, w gminie Murowana Goślina, w oddziałach 210l, 211a, 218o, 219f,g leśnictwa Starczanowo na łącznej powierzchni 9,27 ha. Rezerwat posiada otulinę o pow. 8,84 ha. Powstał dla ochrony rosnącej w runie zespołu łęgu zboczowego porastającego dno jaru, jednego z nielicznych w Wielkopolsce stanowisk śnieżycy wiosennej.

Fot. Bartosz Nowak

W rezerwacie śnieżyca wiosenna znalazła optymalne warunki do życia – obserwuje się nawet niewielkie, ale wyraźne poszerzanie terenu występowania, do czego przyczynia się częste buchtowanie wilgotnego podłoża przez dziki.

Pojawienie się na tym terenie śnieżycy wiosennej można przypisać celowemu działaniu człowieka – na mapach sprzed ponad stu lat w ogóle nie ma w tym miejscu lasu, a w bezpośrednim sąsiedztwie rezerwatu w pododdziale 211 h znajdują się  pozostałości fundamentów zabudowań.

 Rezerwat nie posiada aktualnego planu ochrony

 

  • Rezerwat „Meteoryt Morasko".

Rezerwat został ustanowiony na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 24 maja 1976 roku w sprawie uznania za rezerwat przyrody opublikowanego w Monitorze Polskim Nr 24 pod pozycją 108. Na mocy cytowanego wyżej Obwieszczenia Wojewody Wielkopolskiego, w 2001 roku nastąpiło ponowne powołanie tego rezerwatu (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego Nr 123, poz. 2401). Aktualnym aktem powołującym jest Zarządzenie nr 5/09 RDOŚ w Poznaniu z dnia 17.07.2009 (Dz. Urz. Woj. Wlkp. nr 150, poz. 2514).

Fot. Bartosz Nowak

Rezerwat posiada aktualny plan ochrony na lata 2006 - 2025; wykonawcą planu jest Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział Poznań, autor – mgr inż. Łukasz Poczekaj. Fakt ten potwierdza Rozporządzenie Wojewody Wielkopolskiego Nr 3/07 z dnia 10 stycznia 2007 roku w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody Meteoryt Morasko (Dz. Urzęd. Woj. Wlkp. Nr 4, poz. 61). Rezerwat  wpisano do rejestru krajowego pod pozycją 689. Celem ochrony jest zachowanie obszaru upadku meteorytu żelaznego i fragmentu lasu grądowego z rzadkimi gatunkami roślin oraz ochrona szaty roślinnej i walorów geologicznych szczytowej partii Góry Moraskiej (154 m n.p.m.). Rezerwat Meteoryt Morasko obejmuje obszar 54.28 ha. W lesie znajduje się siedem kraterów, z których największy ma średnicę około 100 metrów i głębokość do 13 metrów.

Rezerwat posiada otulinę o powierzchni 101,66 ha.